Events

 

Past events

The Urban Sacred: het belang van kerkgebouwen in multireligieus Amsterdam – publieksdebat bij de opening van The Urban Sacred in Amsterdam

4 juni 2016, Spui25 (Spui 25-27), Amsterdam, 14:00-16:00 uur

Henriette Kriese, uit The Urban Sacred
Henriette Kriese, uit The Urban Sacred

In Amsterdam houdt het lot van kerkgebouwen de gemoederen flink bezig. Dat is niet nieuw: kerken zijn al eeuwenlang beeldbepalend in de stad en al even lang een bron van conflicten. Maar wat de situatie nu typeert is dat er naast de vele kerken die worden gebruikt door christelijke gemeenschappen, tientallen andere kerkgebouwen zijn die een nieuwe bestemming hebben gekregen, bijvoorbeeld als theater, appartementencomplex of moskee. Wat zegt dat over de veranderende rol van religie in de stad? Religiewetenschappers, religieuze vertegenwoordigers en kunstenaars gaan met elkaar in gesprek.

Buurtprotesten tegen de sloop van kerkgebouwen, discussies over profaan hergebruik, ongenoegen over de verkoop van kerken aan moslims: het hergebruik van gebedshuizen gaat niet zonder slag of stoot. Wat zegt dat over de culturele en religieuze veranderingen in de stad? Hoe worden kerkgebouwen ingezet voor religieuze vernieuwing en hoe worden ze gebruikt door nieuwe religieuze gemeenschappen?  En waarom maakt de sloop of herbestemming van kerkgebouwen zoveel los in de samenleving?

Deze vragen staan centraal in dit publieksdebat, dat plaatsvindt ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling The Urban Sacred: over zichtbare en onzichtbare religie in Amsterdam, Berlijn en Londen. Deze tentoonstelling vormt de afsluiting van het internationale onderzoeksproject Iconic Religion.

Programma

  • Opening door dagvoorzitter Martha Frederiks, hoogleraar Studie van het Wereldchristendom en hoofd van de afdeling Filosofie en Religiewetenschap van de Universiteit Utrecht.
  • Lezing Birgit Meyer, hoogleraar Religiewetenschap aan de Universiteit Utrecht en projectleider van Iconic Religion, over de  aanwezigheid van religie in de stad en het Iconic Religion project.
  • Lezing Daan Beekers, antropoloog en postdoc in het project Iconic Religion aan de Universiteit Utrecht, over zijn onderzoek naar herbestemde kerkgebouwen in Amsterdam.
  • Lezing Jo Spaans, historica aan de Universiteit Utrecht, over de plaats van kerkgebouwen in vroegmodern Amsterdam.
  • Interview met Henriette Kriese en Tania Reinicke, beide van de Folkwang Universität der Künste in Essen, twee van de fotografen die aan de tentoonstelling hebben meegewerkt.
  • Rondetafelgesprek met Birgit Meyer, Daan Beekers, Mehmet Yamali (woordvoerder van de Fatihmoskee, gehuisvest in een voormalig katholiek kerkgebouw) en Tim Vreugdenhil (dominee Citykerk en projectontwikkelaar voor monumentale stadskerken bij Basilica).

Na afloop van het programma zullen we ons begeven richting de tentoonstelling The Urban Sacred in het Ignatiushuis (Beulingstraat 11) voor de officiële opening en receptie.

Aanmelden via de website van Spui25.


Sacrale stenen? Wat maakt religieuze gebouwen heilig? Op zoek naar een antwoord in een interreligieus en interdisciplinair gesprek

5 juni 2016, Oud Katholieke Parochie, Ruysdaelstraat 39, Amsterdam, 13:30-17:00 uur

De foto´s komen uit de tentoonstelling The Urban Sacred en zijn van de hand van Tania Reinicke uit haar serie "Disappearances"
Tania Reinicke, “Disappearances”, uit The Urban Sacred

Wat maakt religieuze gebouwen heilig? Vertegenwoordigers vanuit islamitische, joodse, protestantse en oud-katholieke gemeenschappen, monumentenzorg en wetenschap gaan op 5 juni op zoek naar een antwoord in een interreligieus en interdisciplinair gesprek.

Het materiële landschap van religieus Nederland verandert in razendsnel tempo. Kerkgebouwen worden massaal gesloten en gesloopt of herbestemd. Veel van die gebouwen worden omgebouwd tot bijvoorbeeld appartementen of kantoren, andere worden overgenomen door christelijke migrantengemeenschappen of moslims. Tegelijk verrijzen door het land nieuwe gebedshuizen, waaronder zogenaamde megamoskeeën en refodomes. In de samenleving leiden deze veranderingen vaak tot verhitte debatten, gepaard met gevoelens van afkeer, bedreiging en verlies. Denk in een stad als Amsterdam aan de conflicten rondom de Westermoskee en aan de (vergeefse) strijd om behoud van de Pius X kerk.

Het is duidelijk dat deze religieuze gebouwen voor velen iets bijzonders, uitzonderlijks of zelfs taboematigs hebben. Vaak wordt dit speciale karakter van gebouwen omschreven als ‘heilig’. Hoe kunnen we dat heilige nou eigenlijk begrijpen? Hoe wordt daar vanuit verschillende religieuze en niet-religieuze perspectieven naar gekeken? En hoe bepaalt dat heilige de omgang van mensen met een gebouw en met elkaar? Stimuleert het verbindingen tussen mensen of werpt het juist scheidslijnen op? Over deze vragen gaan vertegenwoordigers vanuit islamitische, joodse, protestantse en oud-katholieke gemeenschappen, monumentenzorg en wetenschap in gesprek.

Met bijdragen van:

  • Birgit Meyer – hoogleraar religiewetenschap, Universiteit Utrecht
  • Marianne van Praag – rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente in Den Haag
  • Mohamed Ajouaou – universitair docent islam, Vrije Universiteit Amsterdam
  • Mirjam Blott – projectleider Agenda Toekomst Religieus Erfgoed
  • Mattijs Ploeger – docent systematische theologie en liturgiek, Oud-Katholiek Seminarie
  • Hans Uytenbogaardt – em. docent liturgiek, theologisch seminarium Hydepark
  • Oskar Verkaaik – universitair hoofddocent antropologie, Universiteit van Amsterdam

Programma:

  • 13.30 Inloop met koffie
  • 14.00 Opening en gespreksronde I: Marianne van Praag, Mohamed Ajouaou en Oskar Verkaaik in gesprek
  • 15.15 Pauze
  • 15.30 Gespreksronde II: Mirjam Blott, Hans Uytenbogaardt en Mattijs Ploeger in gesprek
  • 16.45: Birgit Meyer, slotwoord
  • 17:00 Gelegenheid tot napraten en ontmoeting

Voorbereiding en uitvoering: prof. dr. Peter-Ben Smit (Universiteit Utrecht/Vrije Universiteit) en dr. Daan Beekers (Universiteit Utrecht).

Meld u aan door €7,50 (studenten: €5,-) over te maken op rekening NL63INGB0005319821, t.n.v. P.B.A. Smit, o.v.v. ‘Sacrale Stenen.’

 


The Urban Sacred in Southwark – One Day Conference

Southwark

20 April 2016, Bankside Community Space, London, 10.45am-4pm
A one-day conference exploring religion in London’s borough of Southwark. The day will include presentations, Q&As and a visit to the ‘The Urban Sacred’ exhibition at the Menier Gallery.

    • Introduction – Professor Kim Knott, Lancaster University
    • ‘Religion and ritual by the river: archaeology at Southwark Cathedral and on the Thames’ – Nathalie Cohen, Museum of London Archaeology
    • ‘Roman Southwark’s ritual landscape’ – Victoria Ridgeway, Pre-Construct Archaeology
    • ‘The Spirits of Crossbones Graveyard’ – Professor Sondra Hausner, Oxford University
    • St George in Southwark: locating meaning and manifestation – Dr Sam Riches, Lancaster University
    • ‘Being Built Together: Revisiting a story of new black majority churches in Southwark’ – Dr Andrew Rogers, University of Roehampton
    • ‘Processional rituals in Southwark: a visual study’ – Steph Berns, Lancaster University

For more information, please download the full programme.
UPDATE: Read posts from the event’s speakers on our blog!


Exhibition lecture on religious architecture in modern cities

17 March 2016, Kunstmuseum Bochum, 7 pm
‘Formenvielfalt im urbanen Raum: Sakralbauten der Nachkriegsmoderne im Wandel’
Dr. des Sabrina Weiß (CERES)
Lecture in German on how religious architecture shaped modern cities.


Guided tour of the Exhibition

13 March  2016, Kunstmuseum Bochum,  3 pm
Guided tour through the exhibition “The Urban Sacred” by photographer Tania Reinicke.


Exhibition lecture on religious diversity in urban areas

10 March 2016, Kunstmuseum Bochum, 7 pm
‘Metropolis – Religiopolis. Religiöse Vielfalt im Ruhrgebiet und NRW’
Dr. Jens Schlamelcher & Lisa Wevelsiep (CERES)
Lecture in German on religious diversity in urban areas.


German Press Conference on the exhibition “The Urban Sacred. Städtisch-Religiöse Arrangements in Amsterdam, Berlin und London”

26 February 2016, Kunstmuseum Bochum, 2:30 pm. With:

    • Dr. Hans Günter Golinski (Director Kunstmuseum Bochum)
    • Sepp Hiekisch-Picard (Deputy Director Kunstmuseum Bochum)
    • PD Dr. Susanne Lanwerd (Scientific Coordinator Iconic Religion & Scientific Conception of the Exhibition)
    • Prof. Dr. Volkhard Krech (Director CERES, PI Iconic Religion
    • Prof. Dr.-Ing. Andreas Ostendorf (Vice-Rector, Ruhr-Universität Bochum)
    • Nina Schlößl, Henriette Kriese & Tania Reinicke (Photographers)

Opening of the Iconic Religion exhibition “The Urban Sacred. Städtisch-Religiöse Arrangements in Amsterdam, Berlin und London”

27 February 2016, Kunstmuseum Bochum, 5 pm
The opening event will be in German only. Welcoming speeches by:

    • Dr. Hans Günter Golinski (Director Kunstmuseum Bochum)
    • PD Dr. Susanne Lanwerd (Scientific Coordinator Iconic Religion & Scientific Conception of the Exhibition)
    • Prof. Dr. Volkhard Krech (Director CERES, PI Iconic Religion)</>

Discussions on Religion and Art in the Urban Space with:

    • PD Dr. Magnus Schlette (Philosopher)
    • Dr. Markus Kleinert (Philosopher)
    • Dr. Hans Günter Golinski (Director Kunstmuseum Bochum)
    • Moderator: Dr. des Sabrina Weiss (CERES, Bochum)

After the exhibition’s opening, the photographers will lead a guided tour of the exhibition.


Workshops on Iconic Religion at the University of Bern

  • Susanne Lanwerd, project coordinator of Iconic Religion, led two workshops on the project in November and December 2015 at the University of Bern, Switzerland. Entitled “Promoting IcoRel’s Visibility and Internationalization”, the workshops were designed for graduate students and gave insights into the nexus of research and exhibiting the project’s results, as in the exhibition The Urban Sacred to be shown in Bochum, Berlin, London, and Amsterdam in 2016.

Public lecture: “Sacrale gebouwen: over heiligheid en herbestemming” [“Sacred buildings: on holyness and conversion”]

  • 14 October 2015, by Birgit Meyer and Daan Beekers in the lecture series “Denken in de driehoek” in Utrecht, The Netherlands. Read the program (in Dutch).

Birgit Meyer             Daan Beekers


Conference: World Congress of the International Association for the History of Religions (IAHR)

Within ongoing processes of pluralisation across Europe religious icons are becoming increasingly important. Religious icons mediate between religious concepts and objects and materialize religion in the public space. In this two session panel we will consider to what extent such icons, in the form of sacred buildings and sites, clothing, public events etc, generate social imaginaries about different religions and their co-existence. In what ways do they invoke or feed into debates about the place of religion in ‘secular’ public life, and the management of religious diversity? Do they stimulate positive or negative encounters? Examining religious icons in relation to the encounter between different religious traditions and between the religious and the secular, the panel will discuss how ‘iconicity’ is denoted or generated, the extent to which icons express or encapsulate encounter, and how icons may impact on and shape public space.

With:

      • Birgit Meyer: Iconic Religion: An Introduction
      • Susanne Lanwerd (CERES): Investigating Berlin Sites
      • Daan Beekers: The ‘Hidden Mosque’: Converted Churches and the Politics of (In)Visibility in Amsterdam
      • Steph Berns: The Outcasts Within 

‘Iconic Religion’ in Public Space (2/2)
27 August 2015 15:30–17:30, Panel,
Panel Chair: Kim Knott

In the second of two sessions we will continue to consider to what extent such icons, in the form of sacred buildings and sites, clothing, public events etc, generate social imaginaries about different religions and their co-existence. The semiotic contribution of Peirce will be examined in relation to the attribution and generation of the ‘iconicity’ of religious objects. This will be followed by papers which investigate the geography, visibility and contestation of religious icons in diverse urban public spaces, and the discourses, representations and encounters they generate.

With:

      • Volkhard Krech (CERES): Iconic religion: Reflections on a monistic approach to religious phenomena
      • Hew Wai Weng: Sights and sites of inclusive Islam: Chinese-style mosques in urban Malaysia and Indonesia
      • Christopher Cotter: Seeing a secular space? Photo elicitation and the discourse on religion in Edinburgh’s Southside
      • Irene Stengs: The falling of an icon: The afterlife of the Anne Frank Tree, Amsterdam

Public seminar: Iconic buildings, building iconicity: religious diversity, materiality and the transformation of urban space

27 November 2014
Venue: Utrecht University

    

With:

  • Jo Spaans (Utrecht University): ‘Chairs, graves, wine and candles: Furnishing church buildings in early modern Amsterdam and its impact on the experience of churchgoing’
  • Steph Berns (Lancaster University): ‘Connecting icons: The mapping and mobilising of Southwark’s sacred sites’
  • Daan Beekers (Utrecht University): ‘Sacred residue: Converted churches in Amsterdam’
  • Peter Ben Smit (Utrecht University & VU University Amsterdam): discussion
  • Markha Valenta (Radboud University Nijmegen): ‘Swanky uplift: The renewal of Mumbai’s Bhendi Bazaar’
  • Pooyan Tamimi Arab (Utrecht University): ‘The megamosque in the West: An analysis of the politics of size’
  • Kim Knott (Lancaster University): Discussion
  • Oskar Verkaaik (University of Amsterdam): ‘A Dutch mosque: Mosque architecture as a learning process’
  • Hew Wai Weng (Zentrum Moderner Orient, Berlin): ‘Sights and sites of inclusive Islam: Chinese-style mosques in urban Malaysia and Indonesia’
  • Freek Bakker (Utrecht University): Discussion
  • Reza Masoudi (Zentrum Moderner Orient, Berlin): Concluding remarks

Read the program


Conference: Iconic Religion – How Imaginaries of Religious Encounter Structure Urban Space

17 February – 19 February 2014
Ruhr-Universität Bochum

Conveners:
Volkhard Krech, Kim Knott, Susanne Lanwerd, Birgit Meyer
The international HERA-Project “Iconic Religion” inaugural conference.

With:

  • Keynote – Prof. Dr. Hans Belting (Karlsruhe): Iconic Presence: Anthropology and/as Iconology
  • Anne Huffschmid (Berlin): Other Ways of Knowing: About Research on Urban Ghosts and Spirits
  • Birgit Meyer (Utrecht): Urban Imaginaries and Religious Icons: How Religion Takes Place in the City
  • Christoph Uehlinger (Zurich): Visible Religion: Developments in Visual/Material Culture Studies and Aesthetics of Religion
  • Claire Dwyer (London): Faith in Suburbia: A Shared Photographic Journey
  • Kim Knott (Lancaster): Iconic Religion: Spatial Issues and Methods
  • Alexander-Kenneth Nagel (Bochum): Deceptive Silence: Religious Encounter in Multifaith Rooms of Quiet
  • Nika Spalinger (Lucerne): Exploring Religion through Contemporary Art
  • Susanne Lanwerd (Bochum): How to Exhibit Religion? Inspirations from Three Contemporary Approaches

Read the programme 


Workshop: Pictures as transcultural spaces of negotiating religion: a conversation between religious studies, art history, and area studies

28–29 January 2014
Venue: Ruhr-Universität Bochum

Conveners: Susanne Lanwerd, Hildegard Frübis and Katharina Christa Schüppel
Read the programme (in German)


Workshop: Prayer, Architecture, History

4 November 2013
Venue: Zentrum Moderner Orient (ZMO), Berlin

Conveners: Charles Hirschkind (UC Berkeley) & Birgit Meyer (Utrecht University, ZMO)
Read the programme